J.E.N. baron Schimmelpenninck van der Oye

Hoge genie-officier die Tweede- en Eerste Kamerlid was. Koos bij het conflict over de uitbreiding van het kiesrecht in 1894 de zijde van De Savornin Lohman en werd één van de voormannen van de vrij-Antirevolutionairen. In de Kamer woordvoerder militaire zaken, maar ook indiener van een initiatiefvoorstel over de instelling van Kamers van Arbeid, die bij geschillen tussen werkgevers en werknemers moesten bemiddelen. In 1902 werd hij als eerste rechtse politicus voorzitter van de Eerste Kamer. Gold als onpartijdig. Speelde in 1907 een rol bij de poging de kabinetscrisis op te lossen, maar slaagde niet om een 'rechts' kabinet te vormen.

Vrij-AR, CHP, CHU, antirevolutionair
in de periode 1884-1914: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, voorzitter Eerste Kamer

voornamen

Jan Elias Nicolaas

personalia

geboorteplaats en -datum
Brummen (Gld.), 12 augustus 1836

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 11 april 1914

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

opmerkingen over de naam en/of titel
ook wel: Schimmelpenninck van der Oye van Hoevelaken

partij/stroming

partij(en)

-		ARP (Anti-Revolutionaire Partij), tot 1894
-		VAR (Vrij-Antirevolutionaire Partij), van 1897 tot 16 april 1903
-		CHP (Christelijk-Historische Partij), van 16 april 1903 tot 9 juli 1908
-		CHU (Christelijk-Historische Unie), vanaf 9 juli 1908

loopbaan

-		officier Corps Ingenieurs, Mineurs en Sappeurs, van 30 juni 1856 tot 1882
-		genie-commandant, Stelling van Naarden, omstreeks 1871
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Utrecht, van 17 november 1884 tot 18 mei 1886
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Utrecht, van 14 juli 1886 tot 17 augustus 1887
-		kolonel bij de Generale Staf, vanaf 1886 (sinds 1888 op non-actief)
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Utrecht, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amersfoort, van 10 juli 1888 tot 20 maart 1894
-		lid Eerste kamer der Staten-Generaal voor de provincie Gelderland, van 16 mei 1894 tot 19 juni 1895
-		lid Eerste kamer der Staten-Generaal voor de provincie Gelderland, van 11 juli 1895 tot 23 juli 1904
-		voorzitter Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 maart 1902 tot 23 juli 1904 (benoemd bij K.B. van 17 maart 1902)
-		lid Eerste kamer der Staten-Generaal voor de provincie Gelderland, van 20 september 1904 tot 11 april 1914
-		voorzitter Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1904 tot 11 april 1914

officiersrangen

-		tweede luitenant der genie, van 30 juni 1856 tot 1858
-		eerste luitenant der genie, van 1858 tot 1867
-		kapitein der genie, van 1867 tot 26 mei 1876
-		majoor der genie, van 27 mei 1876 tot 1882
-		luitenant-kolonel der genie, van 1882 tot 1886
-		kolonel bij de Generale Staf, van 1886 tot 19 juni 1895 (sinds 1888 op non-actief)
-		generaal-majoor der genie, van 19 juni 1895 tot 16 oktober 1899
-		luitenant-generaal b.d., vanaf 16 oktober 1899

partijpolitieke functies

ondervoorzitter Vrij-Antirevolutionaire Partij, vanaf 1898

nevenfuncties

-		kamerjonker van koning Willem III, vanaf 30 april 1860
-		kamerheer in buitengewone dienst, van 27 maart 1877 tot 11 april 1914
-		adjudant van koning Willem III, van 1882 tot 1884
-		adjudant in buitengewone dienst van (wijlen) koning Willem III, van 22 november 1884 tot 1898
-		adjudant in buitengewone dienst van H.M. koningin Wilhelmina, van 1898 tot 11 april 1914
-		lid Staatscommissie ter voorbereiding van de dienstplichtwet (Staatscommissie-Bergansius), van juni 1888 tot 1890
-		lid bestuur Unie "Een school met den Bijbel", van 1890 tot 1911
-		lid Schoolraad voor Scholen met den Bijbel, van 1894 tot 1904
-		voorzitter Nederlands Comité voor Transvaal, vanaf januari 1900
-		voorzitter Nederlandsche Evangelisch-Protestantsche Vereeniging, omstreeks 1901
-		voorzitter College van Curatoren Technische Hogeschool te Delft, van 1905 tot 11 april 1914
-		adviseur over de vraag wie namens de 'rechterzijde' bereid zou zijn tot kabinetsformatie, van 27 februari 1907 tot 1 maart 1907
-		'formateur' ereraad inzake de zogenaamde lintjesaffaire, januari 1910 (op verzoek van Abraham Kuyper)
-		voorzitter Anti-Opiumbond, tot 11 april 1914

opleiding

hogerberoepsonderwijs

officiersopleiding KMA (Koninklijke Militaire Academie) te Breda, van 1852 tot 30 juni 1856

activiteiten

als parlementariër

-		In de Tweede Kamer trad hij met name op als woordvoerder bij militaire aangelegenheden
-		Diende in 1886 met Kielstra en Rooseboom (lib.) een initiatiefvoorstel in tot verzachting van de bepalingen in de Militaire Strafwetboeken over desertie in vredestijd. Dit voorstel werd in 1887 wet.
-		Diende in 1893 een initiatiefvoorstel in over de instelling van Kamers van Arbeid; dit voorstel werd later ingetrokken
-		Stemde in 1896 tegen de ontwerp-Kieswet van Van Houten

wetenswaardigheden

algemeen

De koningin vroeg hem in 1907 na de val van het kabinet-De Meester te onderzoeken welke persoon van 'rechts' een kabinet kon vormen; hij vond echter dat de rechterzijde niet geroepen was te gaan regeren

uit de privé-sfeer

-		Medeoprichter van de Anti-opiumbond
-		Zijn vader was eerste luitenant der grenadiers en jagers en lid van Provinciale Staten van Gelderland
-		Een zoon van hem was burgemeester van Doorn en van Maarn en voorzitter van het N.O.C.
-		Een schoonzoon van hem was burgemeester van Warnsveld

verkiezingen

-		Versloeg in oktober 1884 J.N. Bastert na herstemming
-		Versloeg in 1888 J. Heemskerk Azn. (cons.)
-		Versloeg in 1891 W.J. Roijaards van den Ham (lib.) na herstemming

ridderorden

-		Officier in de Orde van de Eikenkroon, 12 oktober 1880
-		Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 7 december 1887
-		Grootkruis Orde van de Nederlandse Leeuw

bezit van heerlijkheden

heer van Hoevelaken

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie

-		P.C.I.M. Kroon, "Schimmelpenninck van der Oije, Jan Elias Nicolaas Baron (1836-1914)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 500
-		Onze Afgevaardigden, 1891, 1901

archivalia
collectie-Schimmelpenninck van der Oye, Nationaal Archief

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

-		gehuwd te Brummen, 9 oktober 1862 (echtgenote overleden 22 september 1874)
-		gehuwd (tweede huwelijk) te Doorn, 17 augustus 1877

naam echtgeno(o)t(e)/partner
A.S. barones van Rhemen van Rhemenshuizen, Adriana Sophia

naam 2e partner
G. Labouchère, Gratia

kinderen

-		1 zoon en 2 dochters (uit eerste huwelijk)
-		1 zoon en 2 dochters (uit tweede huwelijk)

naam vader
H.J. baron Schimmelpenninck van der Oye, Hendrik Jan

geboorteplaats en/of -datum vader
Arnhem, 27 november 1804

naam moeder
M.C. barones van Lynden van Hoevelaken, Margaretha Cornelia

geboorteplaats en/of -datum moeder
Amsterdam, 15 april 1805

broers en zusters
2 broers en 1 zus

beroep grootvader (vaderskant)

-		burgemeester van Hattem
-		raad Hof van Gelre
-		president Hof van Justitie te Batavia

familierelaties

-		Schoonzoon van C.H. baron van Rhemen van Rhemenshuizen, Eerste-Kamerlid
-		Neef (oomzegger) van W.A. baron Schimmelpenninck van der Oye, Tweede- en Eerste-Kamerlid
-		Neef van W.A.A.J. baron Schimmelpenninck van der Oye, Tweede- en Eerste-Kamerlid
-		Neef van A. baron Schimmelpenninck van der Oye, Tweede-Kamerlid
-		Kleinzoon (van moederszijde) van jhr. J.E.N. van Lynden van Hoevelaken, Tweede-Kamerlid en staatsraad
-		Een dochter van hem was gehuwd met een zoon van J.E.H. baron van Nagell van Ampsen, Eerste-Kamerlid

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	partijpolitieke functies

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route