H.C.W. Moorman

Katholieke marineofficier die onder meer actief was in Nederlands-Indië. Werd in 1949 staatssecretaris voor Marine, hetgeen hij tot 1959 bleef. Was ook korte tijd als staatssecretaris van Oorlog belast met personeelszaken. Na zijn staatssecretariaat werd hij Tweede Kamerlid. In die functie hield hij zich vooral bezig met Koninkrijkszaken. Behoorde tot de rechtervleugel van de KVP-fractie en stemde tegen de Goedkeuring van het verdrag over Nieuw-Guinea. Schuwde ferm taalgebruik niet.

KVP
in de periode 1949-1967: lid Tweede Kamer, staatssecretaris

voornamen (roepnaam)

Henricus Cornelis Willem (Harry)

personalia

geboorteplaats en -datum
Roermond, 30 juli 1899

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 5 mei 1971

levensbeschouwing
Rooms-Katholiek

partij/stroming

partij(en)

-		partijloos, tot undefined 1949
-		KVP (Katholieke Volkspartij), vanaf mei 1949

loopbaan

-		officier stoomschip Hr.Ms. "Oranje" en onderzeeboot Hr.Ms. "K 1", van augustus 1919 tot 1930 (afwisselend in Nederlands-Indië (1921-1923, 1929-1933) en in Den Helder (1923-1929, 1933-1938))
-		officier bij de Onderzeebootdienst te Den Helder, van 1923 tot 1924
-		onderzeebootcommandant, van november 1924 tot 1933
-		officier Hr.Ms. "Schorpioen", van 1933 tot 1937
-		hoofd torpedo-inschietcommissie, van juni 1933 tot 1 september 1937
-		oudst aanwezend zee-officier en flottielje-commandant te Curaçao, van september 1937 tot november 1937
-		commandant bij de Onderzeebootdienst, van november 1937 tot december 1938
-		stafofficier, departement van Marine in Nederlands-Indië, van december 1938 tot 1942
-		commandant Maritieme Middelen te Tandjong Priok, van 1939 tot 16 januari 1940
-		stafofficier organisatie en internationale betrekkingen, Commandement der Zeemacht te Batavia (Ned.-Indië), vanaf 1940
-		krijgsgevangene te Makassar, van 1942 tot 1943
-		krijgsgevangene te Batavia en Bandoeng (Java), van 1943 tot 25 augustus 1945
-		lid Indische subcommissie van de Commissie Onderzoek Gedragingen van het Marinepersoneel in oorlogstijd, van juli 1946 tot januari 1947
-		vlagofficier personeel, ministerie van Marine, van 15 januari 1947 tot 1 mei 1949
-		staatssecretaris van Marine (onder verantwoordelijkheid van de minister belast met het marinebeleid), van 1 mei 1949 tot 18 mei 1959
-		staatssecretaris van Oorlog (belast met personeelszaken en algemene zaken, waaronder legervorming), van 23 oktober 1950 tot 2 september 1952
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 juli 1952 tot 6 september 1952
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 maart 1959 tot 22 februari 1967

officiersrangen

-		luitenant-ter-zee derde klasse, van 16 augustus 1919 tot 5 oktober 1920
-		luitenant-ter-zee tweede klasse, van 5 oktober 1920 tot 16 maart 1930
-		luitenant-ter-zee eerste klasse, van 16 maart 1930 tot 1940
-		kapitein-luitenant ter zee, van 1940 tot 1945
-		kapitein-ter-zee, van 1945 tot 1 mei 1947
-		schout-bij-nacht, van 1 mei 1947 tot 11 oktober 1950
-		vice-admiraal, van 11 oktober 1950 tot 1954

nevenfuncties

-		lid Defensiecommissie, van 1 juli 1959 tot maart 1967
-		lid Raad van Advies en Toezicht Staatsdrukkerij- en Uitgeverijbedrijf, tot 1967

gedelegeerde commissies, presidia etc.

-		voorzitter vaste commissie voor Defensie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 16 januari 1962 tot 22 februari 1967
-		voorzitter bijzondere commissie voor de ontwerp-Havennoodwet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 24 januari 1963 tot april 1963
-		ondervoorzitter Commissie van Voorbereiding voor de ontwerp-Oorlogswet voor Nederland (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 juni 1963 tot april 1964
-		voorzitter vaste commissie voor de betrekkingen met Suriname en de Nederlandse Antillen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 4 oktober 1966 tot 22 februari 1967

erefuncties, comité's van aanbeveling etc.
erelid Nederlands-Zuidafrikaanse Werkgemeenschap, vanaf 1963

opleiding

voortgezet onderwijs

-		vijfjarige h.b.s., "Kleinseminarie" te Rolduc, van 1911 tot 1916
-		staatsexamen h.b.s.-b, 1927

hoger beroepsonderwijs

officiersopleiding KIM (Koninklijk Instituut voor de Marine) te Willemsoord (Den Helder), vanaf 1916

activiteiten

als parlementariër

-		Was defensie-woordvoerder van de KVP-Tweede Kamerfractie. Hield zich ook bezig met Koninkrijkszaken, civiele verdediging en buitenlandse zaken.
-		Stelde in 1965 met Meulink (ARP) en Van Dis (SGP) vragen over de financiële steun van Nederland aan het Zuid-Afrikaanse verzet tegen de apartheidspolitiek en stemde in 1966 als enige van zijn fractie tegen het begrotingsartikel hierover.

opvallend stemgedrag

-		Behoorde in 1962 met Van Rijckevorsel en Welter tot de minderheid van zijn fractie die tegen het wetsontwerp Goedkeuring Overeenkomst inzake Westelijk Nieuw-Guinea stemde
-		Behoorde in 1963 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een motie-Van Someren-Downer stemde inzake een commercieel tweede tv-net
-		Behoorde in 1966 met Fiévez, Weijters en Zwanikken tot de minderheid van zijn fractie die vóór een (verworpen) motie-Beernink stemde waarin teleurstelling werd uitgesproken over de door minister Smallenbroek gevolgde procedure bij het ontslag van de Amsterdamse hoofdcommissaris Van der Molen
-		Behoorde in 1967 tot de minderheid van zijn fractie die tegen artikel 22 (exclusief publicatierecht programmagegevens voor omroepverenigingen) van de ontwerp-Omroepwet stemde
-		Stemde in 1967 als enige van zijn fractie tegen de ontwerp-Omroepwet

als bewindspersoon (beleidsmatig)

-		Wist in 1950 door met ontslag te dreigen te voorkomen dat investeringen in leger en luchtmacht ten koste zouden gaan van opbouw van de marinevloot
-		Stelde in 1950/1951 een vlootplan op, waarbij efficiënte organisatie en noodzakelijke besparingen voorop stonden

wetenswaardigheden

algemeen

-		Werd pas na zijn benoeming tot staatssecretaris lid van de KVP
-		Behoorde tot de rechtervleugel van de KVP
-		Was in december 1963 medeondertekenaar van een verzoekschrift aan de regering om overleg met de regering van 'het broedervolk' in Zuid-Afrika te gaan voeren om de vriendschapsbanden te verstevigen

uit de privésfeer

-		Zijn vader was procuratiehouder
-		Zijn moeder overleed in 1914; zijn vader hertrouwde in november 1915
-		Werkte 12 jaar bij de onderzeedienst, 4 jaar bij de torpedodienst en 4 jaar bij de Marine-staf te Batavia
-		Werd in de laatste jaren van zijn politieke loopbaan gehinderd door doofheid

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"De admiraal"

woonplaats(en)/adres(sen)

-		Roermond (jeugdjaren)
-		Voorburg, Vijverhof 19, omstreeks 1955 en nog in 1960
-		's-Gravenhage, Laan van Clingendael 124, omstreeks 1964 en nog in 1967

ridderorden

-		Ridder in de Orde van Oranje-Nassau
-		Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw
-		Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 9 juni 1959

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie

-		J.W.L. Brouwer, "Miljarden voor defensie?", in: P.F. Maas en J.M.M.J. Clerx (eds.), "Het kabinet-Drees-Van Schaik 1948-1951", band C, 231-233
-		J.W.L. Brouwer, "'De stem van de marine in de ministerraad.Æ Schout-bij-nacht H.C.W. Moorman als staatssecretaris van Marine in het kabinet Drees-Van Schaik, 1949-1951", in: "Politieke Opstellen 9" (1989)
-		J.W.L. Brouwer, "Moorman, Henricus Cornelis Willem (1899-1971)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel IV, 341
-		Wie is dat? 1956

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

-		gehuwd, 19 september 1928 (huwelijk ontbonden 10 november 1928)
-		gehuwd (tweede huwelijk), 4 januari 1929

echtgeno(o)t(e)/partner
J.C. Kuijpers, Johanna Catharina

2e echtgeno(o)t(e)/partner
A.J. Wijtenburg, Antoinette Josephina

kinderen

-		1 dochter (uit eerste huwelijk)
-		1 zoon en 1 dochter (uit tweede huwelijk)

vader
J.Th. Moorman, Johannes Theodorus

geboorteplaats en/of -datum
Den Helder

moeder
J.M.C. Weers, Johanna Margaretha Catharina

stiefmoeder
J.W. Giesen, Johanna Wilhelmina

broers en zusters
2 broers en 1 zus

De gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was, met de nadruk op activiteiten in de landelijke politiek.

Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw reactie per email sturen aan li135@pdc.nl.




	voornamen (roepnaam)

	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route