Mr.dr. R. Kranenburg

Foto Mr.dr. R. Kranenburg
Staatsrechtgeleerde met groot gezag. Schreef handboeken over het staats- en administratief recht. Was meer wetenschapper dan politicus, maar speelde in de VDB een voorname rol, onder andere als senator en partijvoorzitter. Als lid van de nieuw gevormde PvdA volgde hij in 1946 De Vos van Steenwijk op als Eerste Kamervoorzitter. Leidde de inhuldigingsplechtigheid van koningin Juliana in de Nieuwe Kerk. Werd in 1951 lid van de Raad van State.

VDB, PvdA
in de periode 1929-1955: lid Eerste Kamer, voorzitter Eerste Kamer, lid Raad van State

[ V ][ ^^ ]

voornaam

Roelof

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
Groningen, 8 september 1880

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 28 december 1956

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

partij(en)
-   VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond), tot 9 februari 1946
-   PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   advocaat en procureur te Amsterdam, vanaf 1904
-   advocaat en procureur te Groningen, tot 1910
-   secretaris Kamer van Koophandel en Fabrieken te Groningen
-   lid gemeenteraad van Groningen
-   rechter Arrondissementsrechtbank te Tiel, van 26 oktober 1910 tot 1914
-   rechter Arrondissementsrechtbank te Utrecht, 1914
-   hoogleraar staats- en administratief recht, alsmede volkenrecht en rechtsfilosofie, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 28 oktober 1914 tot juni 1927
-   hoogleraar staatsrecht, Rijksuniversiteit Leiden, van 4 juni 1927 tot 20 maart 1942 (ontslag door de Duitsers)
-   lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1929 tot 17 september 1935
-   lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 2 juli 1935 tot 4 juli 1939
-   lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 9 juni 1937 tot 1 juni 1951
-   geïnterneerd gijzelaarskamp te Sint-Michielsgestel, van 7 augustus 1942 tot 17 december 1942
-   gevangenschap in Scheveningen, augustus 1943 (enkele weken)
-   hoogleraar staatsrecht, Rijksuniversiteit Leiden, van mei 1945 tot 1948
-   voorzitter Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 23 juli 1946 tot 1 juni 1951 (benoemd bij K.B. van 18 juli 1946)
-   lid Raad van State, van 1 juni 1951 tot 1 oktober 1955 (benoeming bij K.B. van 11 mei 1951, nr. 19)

[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies

-   lid bestuur VDB afdeling Amsterdam, van 1918 tot 1923
-   voorzitter VDB, van 23 november 1925 tot 1 december 1929
-   voorzitter VDB, van 25 november 1933 tot 28 november 1937
-   voorzitter VDB-commissie herziening defensiestandpunt, 1935
-   lid VDB-studiecommissie Nederland en de internationale verhoudingen, vanaf juni 1937
-   lid partijbestuur PvdA, van 1946 tot 1953
-   lid curatorium WBS (Wiardi Beckman Stichting), vanaf december 1946
-   lid commissie beginselprogramma PvdA, van 27 juli 1946 tot 24 april 1947
-   vicevoorzitter PvdA, omstreeks 1949 tot juni 1951
-   voorzitter PvdA-studiecommissie Wet op de politieke partijen, 1950

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

overzicht
-   lid Tiendcommissie te Tiel, tot 1 januari 1914
-   voorzitter Vereeniging voor Wijsbegeerte des Rechts (oprichter)
-   lid Distributiegerecht van eerste aanleg in Noord-Holland, vanaf 8 januari 1919 (nog in 1928)
-   secretaris Raad van Toezicht Rijkspostspaarbank, vanaf 1 april 1924
-   lid Radioraad, van 1 januari 1929 tot januari 1930
-   lid Staatscommissie inzake de Grondwetsherziening (Staatscommissie-De Wilde), van 24 januari 1936 tot 8 juni 1936
-   voorzitter Staatscommissie van advies inzake de status van de ambtenaren, vanaf augustus 1952
-   lid Staatscommissie inzake de Grondwetsherziening (Staatscommissie-Van Schaik), van april 1950 tot 1953

gedelegeerde commissies
-   voorzitter Huishoudelijke Commissie (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van juli 1946 tot 1 juni 1951
-   voorzitter College van Senioren (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van juli 1946 tot 1 juni 1951
-   lid afdeling Algemene Zaken (Raad van State)
-   lid afdeling Justitie (Raad van State)
-   lid afdeling Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen (Raad van State)

[ V ][ ^^ ]

opleiding

voortgezet onderwijs
-   Rijks Hogere Burgerschool te Groningen
-   gymnasium te Groningen

academische studie
-   rechtswetenschap (gepromoveerd op stellingen) Rijksuniversiteit Groningen, tot 1903
-   staatswetenschappen (gepromoveerd op dissertatie) Rijksuniversiteit Leiden, tot 7 mei 1909

eredoctoraten
-   doctor honoris causa Universiteit van Brussel
-   doctor honoris causa Universiteit van Gent

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als parlementariër
-   Hield zich in de Eerste Kamer met name bezig met justitie, binnenlandse zaken, waterstaat, P.T.T. en koloniën
-   Leidde op 6 september 1948 de Verenigde Vergadering waarin koningin Juliana werd ingehuldigd
-   Verliet in 1948 de voorzitterstoel om het woord te kunnen voeren bij het debat over Grondwetsherziening
-   Verliet in december 1949 de voorzitterstoel om het woord te kunnen voeren bij het debat over het wetsvoorstel inzake de Soevereiniteitsoverdracht aan Indonesië

opvallend stemgedrag
-   Stemde in 1933 samen met Van Embden tegen een wetsvoorstel over de bevoegdheid van het rijk om te korten op de salarissen van gemeenteambtenaren

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

uit de privé-sfeer
-   In zijn handboek over het staats- en administratief recht uit 1941 schonk hij volgens de Duitse bezetters te weinig aandacht aan hun bepalingen. Hij werd ontslagen als hoogleraar waarna er een collectieve actie van 58 Leidse hoogleraren volgde die vrijwillig hun taak neerlegden.
-   Werd op 20 maart 1942 als hoogleraar ontslagen door dr. F.Wimmer, de Generalkommissar für Verwaltung und Justiz
-   Zat in augustus 1943 enkele weken in Scheveningen gevangen wegens deelneming voor de VDB aan geheim overleg der verboden politieke partijen
-   Vader van J. L. Kranenburg, griffier van de internationale delegaties van de Staten-Generaal.
-   Zijn broer Ferdinand was raadsheer in de Hoge Raad (1927-1940)
-   Zijn vader was tabaksfabrikant

verkiezingen
-   Werd in 1929 gekozen door Groep I: Noord-Brabant, Zeeland, Utrecht en Limburg
-   Werd in 1937, 1946 en 1948 gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe

niet-aanvaarde politieke functies
-   minister van Justitie, juli 1939 (weigerde benoeming te aanvaarden in vijfde kabinet-Colijn)

woonplaats(en)/adres(sen)
-   Leiden, Zoeterwoudscheweg 5, omstreeks 1931 en nog in 1951
-   's-Gravenhage, Laan van Poot 196a, omstreeks 1955

ridderorden
-   Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1939
-   Grootkruis Orde van de Nederlandse Leeuw, 4 september 1948

verenigingen, sociëteiten, genootschappen
-   lid Groningsch Studenten corps te Groningen
-   rector Groningsch Studenten corps te Groningen, vanaf 1901
-   lid Nederlandsche Kring voor Wetenschap der Politiek
-   lid Koninklijke Vlaamse Academie voor Wetenschappen

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
-   "De tegenstelling tusschen publiek- en privaatrecht en de ontwerpen tot regeling der administratieve rechtspraak" (dissertatie,1909)
-   "Positief recht en rechtsbewustzijn" (1912)
-   "Studiën over recht en staat" (1919)
-   "Het Nederlandsch staatsrecht" (2 dln.; 1924-1925)
-   "Het Nederlandsch Provinicaal Recht" (1931)
-   "Algemene Staatsleer" (1937)
-   "Inleiding in het Nederlands administratief recht" (1941)
-   "De grondslagen der rechtswetenschap" (1946)
-   "Inleiding in de vergelijkende staatsrechtwetenschap" (1950)

literatuur/documentatie
-   W.M. Peletier, "Kranenburg, Roelof (1880-1956)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 324
-   Wie is dat? 1938, 1956

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Groningen, 2 september 1905

naam echtgeno(o)t(e)/partner
H.C. Siemens, Henderika Catharina

kinderen
4 zoons en 1 dochter

naam vader
I. Kranenburg, Ipoje

geboorteplaats en/of -datum vader
Groningen, 16 maart 1831

naam moeder
E. de Witt, Elisabeth

geboorteplaats en/of -datum moeder
Groningen, 3 november 1846

familierelaties
Vader van F.J. Kranenburg, staatssecretaris, Tweede-Kamerlid en Commissaris der Koningin



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route