Th.M. Ketelaar

Foto Th.M. Ketelaar
Vooraanstaand Amsterdams Tweede Kamerlid. Werd in 1897 voor de Radicale Bond gekozen. In de VDB-fractie, waarvan hij sinds 1901 deel uitmaakte, de onderwijsspecialist en verder onder meer financieel woordvoerder. Was zelf werkzaam geweest in het onderwijs en jarenlang voorzitter van de Bond van Nederlandse Onderwijzers. Groot voorstander van openbaar onderwijs en zeer begaan met het lot van kinderen. Naast Kamerlid ook gedeputeerde van Noord-Holland en enige tijd wethouder van onderwijs in Amsterdam. Humoristisch redenaar met een Amsterdamse tongval, die door zijn ontwapende oprechtheid soms het enfant terrible van de Kamer was.

Radicale Bond, VDB
in de periode 1897-1936: lid Tweede Kamer
[ V ][ ^^ ]

voornamen (roepnaam)
Theodore Matthieu (Theo)
[ V ][ ^^ ]

personalia
geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 6 mei 1864

overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 27 juni 1936

levensbeschouwing
-   Nederlands Hervormd
-   onkerkelijk (op latere leeftijd)
[ V ][ ^^ ]

partij/stroming
partij(en)
-   Radicale Bond, tot maart 1901
-   VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond), vanaf 17 maart 1901
[ V ][ ^^ ]

loopbaan
-   (hulp)onderwijzer te Amsterdam, van 1 november 1882 tot september 1897 (in 1889 eerste graads onderwijzer)
-   algemeen secretaris BNO (Bond van Nederlandsche Onderwijzers), van januari 1890 tot 1 maart 1907
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amsterdam V, van 21 september 1897 tot 17 september 1918
-   lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 14 september 1905 tot 27 juni 1936 (1905-1913 voor het kiesdistrict Amsterdam IX en 1913-1919 voor het kiesdistrict Amsterdam V)
-   schoolopziener arrondissement Hilversum, van 1 maart 1907 tot mei 1912
-   lid gemeenteraad van Amsterdam, van september 1907 tot mei 1912
-   lid Gedeputeerde Staten van Noord-Holland, van 7 mei 1912 tot 3 juli 1923
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1918 tot 27 juni 1936
-   lid gemeenteraad van Amsterdam, van 2 september 1923 tot 27 juni 1936
-   wethouder (van onderwijs, burgerlijke stand en bevolkingsregister; later kunstzaken) van Amsterdam, van 13 september 1927 tot 1 september 1931
[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies
-   voorzitter Radicale Vereniging, afdeling Amsterdam, van 1897 tot 1901
-   secretaris Radicale Bond, van 9 januari 1898 tot 16 maart 1901
-   voorzitter Vrijzinnig-Democratische Vereniging te Amsterdam, vanaf 1901 (nog in 1914)
-   lid partijbestuur VDB, vanaf 4 mei 1901
-   lid partijbestuur VDB, van 1912 tot 1915
-   ondervoorzitter VDB, van 1914 tot 1915
-   fractievoorzitter VDB gemeenteraad van Amsterdam, van september 1931 tot 27 juni 1936
[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties
-   redacteur BNO-bondorgaan "De Bode", van 1889 tot 1907
-   penningmeester Centraal Genootschap voor kinderherstellings- en vacantiekoloniën, van 1906 tot 27 juni 1936
-   lid Staatscommissie voor het Onderwijs (Staatscommissie-Bos), van 31 december 1913 tot 11 maart 1916
-   lid Staatscommissie verbetering lot van blinden en half-blinden, vanaf 27 maart 1916
-   lid Provinciale Wegencommissie
-   ondervoorzitter en lid Staatscommissie inzake een minder kostbare toepassing van het stelsel der financiële gelijkstelling bij het lager onderwijs (Staatscommissie-Rutgers), van 1926 tot december 1930
-   lid Raad van Toezicht op het middelbaar onderwijs te Amsterdam, omstreeks 1927
-   lid Staatscommissie inzake concentratie van scholen voor bijzonder lager onderwijs, van 4 februari 1936 tot 27 juni 1936

gedelegeerde commissies, presidia etc.
-   lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1917 tot juli 1917 (voorzitter vierde afdeling)
-   lid vaste commissie voor de Rijksuitgaven (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
-   lid vaste commissie voor Belastingen (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
-   lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1926 tot januari 1927 (voorzitter vierde afdeling)
-   lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van mei 1927 tot september 1927 (voorzitter derde afdeling)
[ V ][ ^^ ]

opleiding
hoger beroepsonderwijs
-   Gemeentelijke Kweekschool voor onderwijzers en onderwijzeressen te Amsterdam, van 1887 tot 1889
[ V ][ ^^ ]

activiteiten
als parlementariër
-   Was woordvoerder onderwijs van de VDB in de Tweede Kamer. Hield zich verder bezig met financiën, ambtenarenzaken, koloniale zaken en defensie.
-   Bleef ook in de jaren dertig voorstander van ontwapening
-   Een door hem ingediend initiatiefwetsvoorstel inzake het verstrekken uit de staatskas van een vergoeding aan gepensioneerden en op wachtgeld gestelden ter compensatie van door hen nog te betalen pensioenpremiën, welke niet meer op de ambtenaren werden verhaald, werd in 1921 in de Eerste Kamer verworpen met één stem verschil
-   Een door hem ingediend en door minister De Visser overgenomen amendement leidde tot instelling van de oudercommissie in het openbaar onderwijs
[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden
algemeen
-   Als oudste lid in jaren enige keren waarnemend Tweede Kamervoorzitter

uit de privésfeer
Zijn vader was korendrager

anekdotes
-   Toen een motie-Kersten (SGP) over een verbod op bioscopen met algemene stemmen was verworpen, gaf hij op de uit de zaal opklinkende vraag "Waar is Kersten?" als antwoord: "Naar de bioscoop!".

verkiezingen
-   Versloeg in 1897 N.G. Pierson (ul) na herstemming
-   Versloeg in 1901 J. Deen (ul) na herstemming
-   Versloeg in 1905 G.A.P.M. van de Aa (r.k.)
-   Versloeg in 1909 P.J.M. Aalberse (r.k.) na herstemming
-   Versloeg in 1913 A.H. Gerhard (sdap) na herstemming
-   Versloeg in 1917 J. Schrijver (comité anti-grondwetsherziening) en D. Wijnkoop (sdp)
-   Was in 1918 lijstaanvoerder in de kieskringen in de westelijke provincies (incl. Zeeland en Utrecht)

woonplaats(en)/adres(sen)
Amsterdam, Joh. Verhulststraat 9, omstreeks 1912 en nog in 1933

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1905
[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen
literatuur/documentatie
-   P.J. Oud, "Het Jongste Verleden", deel I, 200-201
-   P. Hofland, "Leden van de raad. De Amsterdamse gemeenteraad 1814-1941"
-   H. van Felius en H.J. Metselaars, "Noordhollandse Statenleden 1840-1919"
-   "Het Vaderland", 28 juni 1936
-   Onze Afgevaardigden, 1897, 1901, 1905, 1909 en 1913
[ V ][ ^^ ]

familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
-   gehuwd te Nieuwer-Amstel, 26 juli 1894 (echtgenote overleden 4 mei 1907)
-   gehuwd (tweede huwelijk) te Amsterdam, 30 maart 1915

echtgeno(o)t(e)/partner
G. Legel, Gesina

2e echtgeno(o)t(e)/partner
W.J.H.M. van Goch, (Johanna Maria)

vader
J.G. Ketelaar, Johann Gottlieb

geboorteplaats en/of -datum
Koningsbergen (Pruisen), 29 december 1812

moeder
G.Ch. Looman, Gesina Christina

geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 17 september 1819

De gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was, met de nadruk op activiteiten in de landelijke politiek.

Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw reactie per email sturen aan li135@pdc.nl.


voornamen (roepnaam)
personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route