Mr. W. van der Kaay

Rechter in Alkmaar en Leiden, die als Tweede Kamerlid een trouw volgeling was van Kappeyne van de Coppello. Behoorde later wel tot de anti-Takkiaanse tegenstanders van te grote kiesrechtuitbreiding en nam als minister van Justitie zitting in het kabinet-Röell. Bracht geen belangrijke wetgeving tot stand en mislukte feitelijk als minister. Als Kamerlid vaak lang van stof, maar wel deskundig en gewaardeerd. Stond bekend om zijn onverstoorbare opgewektheid.

liberaal, Kappeynianen, Liberale Unie, oud- of vrije liberalen
in de periode 1875-1897: lid Tweede Kamer, minister

voornaam

Willem

personalia

geboorteplaats en -datum
Alkmaar, 5 mei 1831

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 29 juli 1918

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

opmerkingen over de naam en/of titel
achternaam oorspronkelijk 'Van der Kaaij'

partij/stroming

stroming(en)

-		liberaal
-		Kappeyniaan, van 1879 tot 1884
-		anti-Takkiaan, 1894
-		oud-liberaal

loopbaan

-		bediende in boekwinkel
-		advocaat te Alkmaar, van 1857 tot 1862
-		rechter Arrondissementsrechtbank te Alkmaar, van 16 november 1862 tot september 1873
-		lid gemeenteraad van Alkmaar, van november 1862 tot september 1873
-		lid Provinciale Staten van Noord-Holland voor het kiesdistrict Schagen, van 9 mei 1871 tot september 1873
-		kantonrechter te Leiden, van 1 oktober 1873 tot februari 1892
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Alkmaar, van 10 augustus 1875 tot 15 mei 1877 (benoemd tot kantonrechter i.v.m. nieuwe rechterlijke indeling)
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Alkmaar, van 16 juni 1877 tot 11 oktober 1884
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Alkmaar, van 17 november 1884 tot 18 mei 1886
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Alkmaar, van 14 juli 1886 tot 17 augustus 1887
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Alkmaar, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Alkmaar, van 1 mei 1888 tot 8 februari 1892
-		raadsheer Gerechtshof te 's-Gravenhage, van februari 1892 tot 8 mei 1894
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Alkmaar, van 9 maart 1892 tot 20 maart 1894
-		minister van Justitie, van 9 mei 1894 tot 27 juli 1897
-		ambteloos, van 1897 tot 29 juli 1918

partijpolitieke functies

voorzitter Liberale kamerclub Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1891 tot 1893

nevenfuncties

-		rechter-plaatsvervanger Arrondissementsrechtbank te Alkmaar, van 14 juli 1859 tot 16 november 1862
-		publicist "N.R.C."
-		publicist "Alkmaarsche Courant", politieke overzichten (later ook economische onderwerpen), vanaf april 1861
-		lid College van Curatoren Gemeente-inrichting voor de opleiding van Oostindische ambtenaren te Leiden, omstreeks 1889
-		lid Raad van Commissarissen Maatschappij voor Hypothecair Crediet

gedelegeerde commissies
lid Commissie van Rapporteurs over het wetsvoorstel Vaststelling van een Wetboek van Strafrecht (Tweede Kamer der Staten-Generaal), 1880

opleiding

voortgezet onderwijs

Latijnsche School te Alkmaar

academische studie

-		theologie (niet voltooid) Hogeschool te Leiden, vanaf 1852 (gedurende korte tijd)
-		Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op stellingen) Hogeschool te Leiden, van 20 september 1852 tot 24 juni 1857

activiteiten

als parlementariër

-		Sprak in de Tweede Kamer regelmatig over justitiële onderwerpen, over onderwijs en over volksgezondheid
-		Speelde in 1880 als één van de rapporteurs een belangrijke rol bij de behandeling van het nieuwe Wetboek van Strafrecht

als bewindspersoon (beleidsmatig)

Door hem ingediende wetsvoorstellen inzake de regeling van het handelsregister en betreffende de firma werden later ingetrokken

als bewindspersoon (wetgeving)

-		Bracht in 1896 de wet tot invoering van de Faillissementswet tot stand
-		Bracht in 1897 met minister Van der Sleyden de Wet op de Kamers van Arbeid tot stand. Dit zijn plaatselijke kamers voor bepaalde bedrijfstakken die kunnen adviseren over arbeidsaangelegenheden en die geschillen moeten helpen oplossen. De wet had slechts een beperkte betekenis.

wetenswaardigheden

uit de privé-sfeer
Zijn vader was sjouwerman

verkiezingen

-		Werd bij de algemene verkiezingen van 1866 verslagen door C. van Foreest en E.H. s'Jacob
-		Werd bij de algemene verkiezingen van 1868 na herstemming verslagen door C. van Foreest
-		Werd in 1873 verslagen door C. van Foreest. Was bij tussentijdse verkiezingen in het district Deventer verliezend kandidaat tegemover A. Schimmelpenninck van der Oye (a.r.).
-		Versloeg in 1875 bij tussentijdse verkiezingen D.C.A. graaf van Hogendorp (oud-Indisch bestuursambtenaar)
-		Versloeg in 1877 G. Fabius (cons.)
-		Versloeg in 1881 W. Bos (r.k.)
-		Versloeg in 1884 onder meer de katholieken W. Bos en J.A.N. Travalgino
-		Versloeg in 1886 C. Hartsen (cons.) en H.W. van Marle (a.r.)
-		Versloeg in 1887 Th. Heemskerk en H.W. van Marle (a.r.). Was verliezend liberaal kandidaat in het district Delft.
-		Versloeg in 1888 C. Hartsen (cons.) na herstemming; derde kandidaat was I.A. Levy (lib.)
-		Versloeg in 1891 A. Goede Dz. (arp) na herstemming
-		Versloeg in 1892 bij tussentijdse verkiezingen W. Bos (r.k.) en C.V. Gerritsen (rad.)
-		Versloeg in 1894 M.W.F. Treub (rad.) na herstemming, maar nam zijn benoeming niet aan vanwege zijn benoeming tot minister
-		Werd in 1897 in het kiesdistrict Alkmaar verslagen door E. Fokker (ul) en T.A.J. van Asch van Wijck (arp)

woonplaats(en)/adres(sen)

-		Alkmaar, van 1857 tot 1877
-		Leiden, van 1877 tot 1894
-		's-Gravenhage, vanaf 1894

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 10 maart 1881 (vanwege zijn rol bij de totstandkoming van het Wetboek van Strafrecht)

verenigingen, sociëteiten, genootschappen

-		preses Leidsch Studenten Corps, 1857
-		lid Toneelverbond

publicaties/bronnen

publicaties

-		artikelen over de geschiedenis van Alkmaar
-		"Zijt ge ook al een Kappeyniaan? Brief aan een vriend" (1883)

literatuur/documentatie

-		Castoretpollux, "In de Tweede Kamer. Portretten" (1881)
-		Levensbericht door mej. A.G. de Leeuw, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1918/9, 92
-		G. Taal, "Kaaij, Willem van der (1831-1918)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 272
-		H. van Felius en H.J. Metselaars, "Noordhollandse Statenleden 1840-1919"

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

publicaties over en van letterkundigen
gegevens uit de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Alkmaar, 12 augustus 1857

naam echtgeno(o)t(e)/partner
M.M. Biskanter, Maria Magdalena

kinderen
kinderloos

naam vader
S. van der Kaaij, Stephanus

geboorteplaats en/of -datum vader
's-Gravenzande (omstreeks 1794)

naam moeder
J. Dorreman, Jannetje

geboorteplaats en/of -datum moeder
Alkmaar (omstreeks 1794)

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	partijpolitieke functies

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route