Mr. G.A. van Hamel

Foto Mr. G.A. van Hamel
Uitmuntend jurist en vooraanstaand liberaal. In 1885 de eerste voorzitter van de Liberale Unie. Was 30 jaar hoogleraar strafrecht in Amsterdam en een warm voorstander van een humaner gevangenisregime. Was ook enige jaren gedeputeerde van Noord-Holland en lid van enkele staatscommissies. Kwam op 67-jarige leeftijd in de Tweede Kamer voor een Amsterdams district. Medeoprichter van de Nederlandse Juristenvereniging. Werd na zijn dood in 1917 opgevolgd door zijn zoon.

Liberale Unie
in de periode 1909-1917: lid Tweede Kamer

[ V ][ ^^ ]

voornamen

Gerard Anton

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
Haarlem, 17 januari 1842

overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 1 maart 1917

begraafplaats en -datum
Driehuis-Westerveld, 5 maart 1917 (crematie)

levensbeschouwing
Waals Hervormd

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

partij(en)
Liberale Unie, vanaf 1885

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   advocaat te Leiden, van 1865 tot maart 1871
-   substituut-Officier van Justitie te Heerenveen, van 11 maart 1871 tot 1 maart 1874
-   substituut-Officier van Justitie te Rotterdam, van 1 maart 1874 tot 1 juni 1878
-   rechtskundig adviseur ministerie van Oorlog (sous-chef secretariaat), van 1 juni 1878 tot 1 september 1880
-   hoogleraar strafrecht, strafvordering en wijsbegeerte van het recht Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1 september 1880 tot 1910
-   rector magnificus Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1891 tot 1910
-   lid Provinciale Staten van Noord-Holland voor het kiesdistrict Amsterdam, van 26 januari 1892 tot 1 maart 1917
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amsterdam IV, van 21 september 1909 tot 1 maart 1917
-   lid Gedeputeerde Staten van Noord-Holland, van 6 juli 1910 tot 1 maart 1917

[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies

-   voorzitter commissie van uitvoering tot oprichting van de Liberale Unie, van 4 maart 1885 tot 5 juni 1885
-   voorzitter Liberale Unie, van 6 juni 1885 tot 8 juli 1887
-   lid comité over kiesrechtuitbreiding Liberale Unie, 1885
-   lid bestuur Liberale Unie, van 26 november 1892 tot 5 november 1897
-   voorzitter Liberale Unie, van 22 juni 1895 tot 13 november 1896

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

-   secretaris-penningmeester Nederlandsche Juristen-Vereeniging, omstreeks 1875 (medeoprichter)
-   medewerker "Sociaal Weekblad"
-   lid hoofdbestuur Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, omstreeks 1889
-   voorzitter Vereniging "Pro Juventute", vanaf 1896 (oprichter)
-   lid bestuur Nederlandse Bond tot Kinderbescherming
-   lid College van Regenten Gevangenissen te Amsterdam, vanaf 19 oktober 1897 (nog in 1908)
-   plaatsvervangend lid bestuur Rijksverzekeringsbank, vanaf 6 mei 1901
-   voorzitter Psychiatrisch-Juridisch Gezelschap, van 1907 tot 1915 (medeoprichter)
-   lid Staatscommissie voor het ontwerpen van een Wetboek van Strafrecht voor Europeanen in Nederlandsch-Indië
-   redacteur "Tijdschrift voor Strafrecht" (medeoprichter)
-   lid Staatscommissie voor de herziening van het Wetboek van Strafvordering (Staatscommissie-Ort), van 7 mei 1910 tot 13 mei 1913

[ V ][ ^^ ]

opleiding

voortgezet onderwijs
-   gymnasium te Groningen

academische studie
-   Romeins en hedendaags recht Hogeschool te Groningen, vanaf 9 juli 1860
-   Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie) Hogeschool te Leiden, van 9 september 1863 tot 23 februari 1865

eredoctoraten
-   rechtsgeleerdheid Vrije Universiteit te Brussel, 1910

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als parlementariër
-   Sprak in de Tweede Kamer vooral over onderwerpen inzake justitie en binnenlandse zaken (waaronder kunsten)
-   Diende in 1910 met Limburg (V.D.B.) een initiatiefvoorstel in om de mogelijheid van het Openbaar Ministerie in beroep te gaan tegen uitspraken van rechtbanken in strafzaken te beperken; dit voorstel werd in 1912 ingetrokken

opvallend stemgedrag
-   Behoorde in 1910 tot de minderheid van de Unie-liberalen die vóór een motie-Duymaer van Twist stemde, waarin werd gevraagd niet alleen de officierstraktementen maar ook de pensioenen te verhogen. Aanneming van de motie was voor minister Cool reden om ontslag te nemen.
-   Behoorde in 1916 tot de minderheid van de Unie-liberalen die tegen een motie-Schaper stemde waarin koppeling van een pensioenbelasting en een ouderdomspensioen werd afgewezen. Aanneming van de motie was voor Treub reden om af te treden.

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Voorstander van strafrechtvernieuwing, waarbij preventie meer centraal moest staan en een er duidelijk onderscheid moest komen tussen verbeterbaren en onverbeterbaren.
-   Werd als hoogleraar in 1910 en als Tweede-Kamerlid in 1917 opgevolgd door zijn zoon Joost Adriaan

uit de privé-sfeer
-   Werd na loting benoemd tot hoogleraar; de andere kandidaat was J. Domela Nieuwenhuis
-   In 1889 te Berlijn medeoprichter Union Internationale de Droit Pénal
-   Zijn vader was Waals Hervormd predikant te Middelburg, Haarlem, Groningen en Leiden
-   Zijn (tweeling)broer was hoogleraar in Groningen

verkiezingen
-   Werd in 1909 na herstemming in Amsterdam III verslagen door P.J. Troelstra (sdap)
-   Versloeg in 1909 bij tussentijdse verkiezingen D. Wijnkoop
-   Versloeg in 1913 J. Loopuit (sdap)

niet-aanvaarde politieke functies
-   minister-president en minister van Justitie, augustus 1905 (geweigerd vanwege gezondheid)

woonplaats(en)/adres(sen)
Amsterdam, Nic. Witsenkade 48, omstreeks 1914

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
-   "De nietigheid van den verkoop van eens anders goed" (dissertatie, 1865)
-   "Inleiding tot de studievan het Nederlandsche strafrecht" (1889)
-   "Verspreide Opstellen" (1912)

literatuur/documentatie
-   L.C. Meulenhoff-Kouwenhoven, "Hamel, Gerardus Antonius van (1842-1917)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 227
-   H. van Felius en H.J. Metselaars, "Noordhollandse Statenleden 1840-1919"
-   Onze Agevaardigden, 1909 en 1913
-   Ned. Patriciaat, 1915

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Rotterdam, 1 februari 1877

naam echtgeno(o)t(e)/partner
M. s'Jacob, Maria

kinderen
2 zoons

naam vader
J.A. van Hamel, Joost Adriaan

geboorteplaats en/of -datum vader
Doesburg, 12 augustus 1810

naam moeder
G.C.G. Ramaer, Gosina Cecilia Gerarda

geboorteplaats en/of -datum moeder
Zwolle, 16 november 1810

beroep grootvader (vaderskant)
ontvanger der directe belastingen

familierelaties
-   Vader van J.A. van Hamel, Tweede-Kamerlid
-   Zwager van G.H. Hintzen, Tweede-Kamerlid
-   Aangetrouwde neef van E.H. s'Jacob, Tweede-Kamerlid
-   Aangetrouwde neef van F. s'Jacob, Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route