J.Th. Cremer

Liberaal ondernemer en politicus. Zeer welgestelde, succesvolle planter en ondernemer in Nederlands-Indië. Werd na een loopbaan bij de Nederlandsche Handel-Maatschappij en de Deli-Maatschappij Tweede Kamerlid en minister van Koloniën in het kabinet-Pierson. Bracht als minister de Indische Mijnwet tot stand. Keerde na zijn ministerschap terug in het parlement en werd later gezant in Washington. Sterke, forse man, met rood haar en rode bakkebaarden en een kalm gemoed.

liberaal, Liberale Unie, vooruitstrevende kamerclub
in de periode 1884-1922: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, minister

voornamen

Jacob Theodoor

personalia

geboorteplaats en -datum
Zwolle, 30 juni 1847

overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 14 augustus 1923

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

partij/stroming

stroming(en)
Takkiaan, 1894

partij(en)
Liberale Unie

lid tussentijds gevormde fractie(s)

-		Kiesrecht-Kamerclub, van september 1893 tot maart 1894
-		Vooruitstrevend-Liberale Kamerclub, van mei 1894 tot augustus 1897

loopbaan

-		jongste bediende expeditiekantoor "C. Balck" te Arnhem, van 1863 tot 1865
-		medewerker groothandelsfirma "A. Ellerman", van 1865 tot 1867
-		medewerker hoofdkantoor Nederlandsche Handel-Maatschappij te Amsterdam, van 1867 tot 1868
-		medewerker factorij Nederlandsche Handel-Maatschappij te Batavia, van december 1868 tot 1870
-		medewerker agentschap Nederlandsche Handel-Maatschappij te Singapore, van 1870 tot 1870
-		medewerker factorij Nederlandsche Handel-Maatschappij te Batavia, van 1871 tot november 1871
-		administrateur Deli-Maatschappij (tabakscultuur) te Medan, vanaf november 1871
-		hoofdadministrateur Deli-Maatschappij te Medan, tot 1883
-		lid Residentieraad van Deli, van 1 december 1881 tot 1883
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amsterdam, van 17 november 1884 tot 18 mei 1886
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amsterdam, van 14 juli 1886 tot 17 augustus 1887
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amsterdam, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amsterdam, van 1 mei 1888 tot 20 maart 1894
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amsterdam, van 15 juni 1894 tot 27 juli 1897
-		minister van Koloniën, van 27 juli 1897 tot 1 augustus 1901
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amsterdam IV, van 17 september 1901 tot 19 september 1905
-		president Nederlandsche Handel-Maatschappij, van 1 augustus 1907 tot 1912
-		lid Eerste Kamer der Staten-Generaal voor de provincie Noord-Holland, van 9 juli 1912 tot 27 juni 1917
-		lid Eerste Kamer der Staten-Generaal voor de provincie Noord-Holland, van 17 juli 1917 tot 25 juli 1922
-		buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Washington, tevens geaccrediteerd als gezant in Mexico, Panama en Nicaraqua, van 17 oktober 1918 tot mei 1921 (ontslag om gezondheidsredenen)

nevenfuncties

-		directeur Deli-Spoorweg-Maatschappij, vanaf 1883
-		lid Raad van Commissarissen Nederlandsche Fabriek van Werktuigen en Spoorwegmaterieel, van 1891 tot 1898
-		lid Raad van Commissarissen Nederlandsche Fabriek van Werktuigen en Spoorwegmaterieel, van 1903 tot 1923
-		lid Raad van Commissarissen Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen, omstreeks 1909
-		koninklijk commissaris Nederlandsche Handel-Maatschappij, van 1914 tot november 1918
-		voorzitter Raad van Commissarissen Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen, omstreeks 1915
-		voorzitter commissie inzake de wet op de oorlogswinstbelasting, omstreeks 1916

gedelegeerde commissies
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1903 tot mei 1903 (voorzitter vijfde afdeling)

opleiding

voortgezet onderwijs

-		onderwijs School Maatschappij tot Nut van het Algemeen te Zwolle
-		Franse school te Zwolle
-		onderwijs Instituut "Vethake" te Arnhem, tot 1863

activiteiten

als parlementariër

-		Sprak als Kamerlid vooral over buitenlandse zaken en Indische aangelegenheden
-		Interpelleerde in 1890 minister Mackay over de oorlogstoestand op Flores

opvallend stemgedrag

-		Stemde in 1887 bij de grondwetsherziening vóór een (verworpen) amendement-Van Houten/De Ruiter Zijlker om in de Grondwet op te nemen dat de regeling van het kiesrecht aan de gewone wetgever zou worden overgelaten
-		Stemde in 1912 tegen de ontwerp-Radenwet, -Ziektewet en -Invaliditeitswet van Talma

als bewindspersoon (wetgeving)

-		Bracht in 1899 de Indische Mijnwet tot stand. Deze verklaarde de bodemschatten van Nederlands-Indië niet tot staatseigendom en maakt particuliere exploitatie mogelijk na een door de staat verleende concessie. De staat kon belasting (een cijns van 4%) heffen op de opbrengst.
-		Bracht in 1899 een wet tot stand waarbij Japanse onderdanen in Nederlands-Indië gelijk werden gesteld aan Europeanen
-		Wijzigde in 1901 het Regerings-Reglement voor Suriname

wetenswaardigheden

algemeen

Leidde, bij afwezigheid van voorzitter Van Voorst tot Voorst en van de oudste leden Reekers en Van Nierop, de verenigde vergadering tot sluiting van de zitting 1921/1922

uit de privé-sfeer

-		Zijn vader was hoofdcontroleur van het kadaster en de directe belastingen
-		Oprichter Deli-Plantersvereeniging, 1879
-		Medeoprichter Nederlandsch Indische Landbouw Maatschappij, 1884
-		Medeoprichter Nederlandsche Fabriek van Werktuigen en Spoorwegmaterieel te Amsterdam, 1891
-		Medeoprichter Nederlandsche Scheepsbouw-Maatschappij te Amsterdam, 1894
-		Medeoprichter KPM (Koninklijke Pakket-Maatschappij)
-		Medeoprichter Koloniaal Instituut

verkiezingen

-		Werd februari 1901 in het kiesdistrict Beverwijk waar verkiezingen nodig waren na het bedanken van Tak van Poortvliet verslagen door Passtoors (rk); Cremer was toen minister van Koloniën
-		Versloeg in 1901 bij na-verkiezingen in het district Amsterdam IV B.H. Heldt (vdb). Werd gekozen nadat Goeman Borgesius, die tevens in Zutphen was gekozen, zijn benoeming in dat district had aanvaard.

niet-aanvaarde politieke functies

lid Tweede Kamer, 1897 (niet aanvaard in verband met benoeming tot minister)

woonplaats(en)/adres(sen)

-		Nederlands-Indië, van 1868 tot 1883
-		Santpoort, huize Duin en Kruidberg, omstreeks 1914 (laatste levensjaren)

ridderorden
Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1910

overige onderscheidingen en prijzen

-		Grootkruis Huisorde van Oranje
-		Bronzen Medaille voor Menschlievend Hulpbetoon

verenigingen, sociëteiten, genootschappen
lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie

-		J.F.L. de Balbian Verster (inleiding), "Jeugd en jongelingsjaren van Jacob Theodoor Cremer (30 juni 1847-14 augustus 1923)", beschreven door hemzelf, in: Het Haags Maandblad, januari-april 1924
-		C. Fasseur, "Cremer, Jacob Theodoor (1847-1923)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 122
-		Levensbericht door C.J.K. van Aalst, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1923/4, 48
-		Onze Afgevaardigden, 1901
-		Ned. Patriciaat, 1941

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

publicaties over en van letterkundigen
gegevens uit de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd, 16 januari 1873

naam echtgeno(o)t(e)/partner
A.H. Hogan, Annie Hermine

kinderen
3 zonen en 2 dochters (daarnaast nog 3 jong overleden kinderen)

naam vader
J.Th. Cremer, Jacob Theodoor

geboorteplaats en/of -datum vader
Arnhem, 1793

naam moeder
L. toe Water, Louise

geboorteplaats en/of -datum moeder
Zutphen, 13 september 1808

broers en zusters
3 broers en/of zusters

beroep grootvader (vaderskant)
ontvanger der domeinen

beroep grootvader (moederskant)
belastingambtenaar

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route