G.H. Betz

Foto G.H. Betz
Liberaal Kamerlid en minister van Financiën in het tweede kabinet-Thorbecke. Autodidact, die met zijn broer in Kralingen leiding gaf aan een stroopfabriek. Raadslid in Rotterdam en vanaf 1859 Tweede Kamerlid voor die stad. Pleitbezorger van hervorming van het financiële stelsel en van afschaffing van plaatselijke accijnzen. Als minister het middelpunt van de Limburgse brievenaffaire. Er was daarbij sprake van toezeggingen aan Limburgse Kamerleden over uitstel van belastingverhoging in Limburg met het oog op de Tweede Kamerverkiezingen. Trad vanwege deze affaire af als minister.

Thorbeckiaan, liberaal
in de periode 1859-1863: lid Tweede Kamer, minister

[ V ][ ^^ ]

voornamen

Gerardus Henri

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
Breda, 30 oktober 1816

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 20 mei 1868

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

stroming(en)
liberaal (Thorbeckiaan)

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   werkzaam op een notariskantoor te Wijchen (vanaf 15e jaar)
-   werkzaam in bedrijf vader (olieslagerij) te Breda
-   firmant koffie- en aardappelstroopfabriek firma "Gebr. Betz" te Kralingen, van 1837 tot 1859 (in 1848 verplaatst naar Delfshaven)
-   lid gemeenteraad van Rotterdam, van 15 september 1853 tot 11 augustus 1859
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Rotterdam, van 15 februari 1859 tot 1 februari 1862
-   minister van Financiën, van 1 februari 1862 tot 27 november 1865
-   minister van Koloniën ad interim, van 3 januari 1863 tot 1 februari 1863
-   lid Provinciale Staten van Zuid-Holland voor het kiesdistrict Rotterdam, van 1867 tot 20 mei 1868

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

-   president Burgerlijk Armbestuur te Rotterdam, omstreeks 1855
-   redacteur tijdschrift "Bijdragen tot de kennis van staats-, provinciaal- en gemeentebestuur van Nederland", vanaf 1857 (samen met J.A. Fruin en P.F. Hubrecht)
-   redacteur "Tijdschrift voor Nederlandsch-Indië", vanaf 1866

[ V ][ ^^ ]

opleiding

voortgezet onderwijs
-   opleiding Instituut "Provily" te Moerdijk en IJsselstein

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als parlementariër
-   Sprak in de Tweede Kamer vooral over financiële zaken (belastingen, kosten aanleg spoorwegen, douanetarieven en pensioenen)
-   Interpelleerde in 1861 de regering over het aftreden van minister Van Hall

als bewindspersoon (beleidsmatig)
-   Schafte in 1863 de accijns op turf en steenkool af

als bewindspersoon (wetgeving)
-   Bracht in 1862 de wet tot vaststelling van het tarief van regten op de in-, uit- en doorvoer tot stand, Hierdoor werd een algemeen vrijhandelstarief ingesteld.
-   Bracht in 1863 de wetten inzake het Tiendrecht en het Kroondomein tot stand
-   Bracht in 1863 een wettelijke regeling voor de Nederlandsche Bank tot stand, waarbij deze (steeds voor 25 jaar) als circulatiebank werd aangewezen. De bank werd een N.V. die haar hoofdzetel in Amsterdam had. Daarnaast kwam er een bijbank in Rotterdam en kwamen er in alle provincies agentschappen. Van regeringswege hield een koninklijke commissaris toezicht op de directie.
-   Bracht in 1865 een wettelijke regeling voor de financiële verhouding tussen Rijk en gemeenten tot stand. De gemeentelijke accijnzen werden afgeschaft en in ruil daarvoor kregen gemeenten vier vijfden van de opbrengsten van de Personele belasting.

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Trad af vanwege de Limburgse brievenkwestie. Een vertrouwelijk schrijven van het Limburgse Tweede-Kamerlid Van der Maessen de Sombreff werd openbaar gemaakt. De indruk was ontstaan dat Betz de voorgenomen verhoging van de grondbelasting in Limburg wilde laten rusten tot na de verkiezingen.

uit de privé-sfeer
-   Was vrijwel geheel autodidact
-   Wijdde zich na 1859 voornamelijk aan studie
-   Zijn vader was koopman/broodbakker en olieslager

verkiezingen
-   Versloeg in 1859 E.J.A. graaf van Bylandt (lib.)
-   Werd in 1866 in het district Leiden verslagen door P.H. baron van Taets van Amerongen (cons.)

woonplaats(en)/adres(sen)
Rotterdam, vanaf 1841

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
"Politieke beschouwingen" (1867)

literatuur/documentatie
-   W.R. van Höevell, "Een blik op het leven van Gerardus Henri Betz" (Zaltbommel, 1868) (De publicatie bevat onder andere een lijst van geschriften van Betz)
-   Maureen Callahan, "The harbor barons: political and commercial elites and the development of the port of Rotterdam, 1824-1892" (Ann Arbor, 1986) vol. 2, 011
-   Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel VII, 113
-   N. Cramer, "Wandelingen door de Handelingen"
-   Ned. Patriciaat, 1917

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Amsterdam, 1841

naam echtgeno(o)t(e)/partner
J.C. van Staveren, Johanna Catharina

kinderen
2 zoons

naam vader
J.H. Betz, Johan Hendrik

geboorteplaats en/of -datum vader
Terheijden, 7 oktober 1776

naam moeder
M. Moolenbergh, Maria

geboorteplaats en/of -datum moeder
Breda, oktober 1784 (gedoopt 14 oktober)



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route